/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}  2- پروانهٔ برگ‌خوار سفید آمریکایی       Hyphantria cunea      میزبان: گونه‌های مختلف گیاهان جنگلی و باغی. نوع خسارت: تغذیه لاروها از تمام سطح برگ‌ها. مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها به صورت دسته‌جمعی ابتدا از پارانشیم و سپس از پهنک برگ‌ها تغذیه می‌کنند. مناطق آلوده به آفت: سرتاسر نوار ساحلی و میان‌بند استان گیلان، شهرستان‌های تنکابن و عباس آباد حوزه اداره کل منابع طبیعی نوشهر به صورت پراکنده، شهرستان‌های محمودآباد و نور و بابلسر و سواد کوه در حوزهٔ منابع طبیعی ساری.  این آفت بسیار پلی فاژ است و در حدود 636 میزبان دارد.  3- پروانهٔ دم طلایی            Euproctis chrysorrohae     میزبان: بلوط (اُوری)، لِوَر ، شیردار و غیره. نوع خسارت: تغذیه از برگ‌های میزبان مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: چالوس روستای دِلیر، منطقهٔ کُجُور (روستای کینْج) 4- پروانه برگ‌خوار زمستانه خال‌دار             Erannis defolaria      میزبان: راش، انجیلی، ممرز، افرا و غیره. نوع خسارت: برگ‌خوار مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها  مناطق آلوده به آفت: جنگل‌های گلندرود، ماشلک، دانشکده، گلبند، سرچشمه در نوشهر و چالوس و جنگل‌های حوزه غرب ساری (لاویج) و جنگل‌های شرق استان گلستان.                 5- پروانه برگ‌خوار زمستانه                 Operophtera brumeata میزبان: پلی فاژ (راش، انجیلی، ممرز، افرا و غیره) نوع خسارت: برگ‌خوار مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: جنگل‌های گلندرود، ماشلک، دانشکده، گلبند، سرچشمه در نوشهر و چالوس و جنگل‌های حوزه غرب ساری (لاویج).   6- پروانهٔ برگ‌خوار بلوط                Ennomus quercinaria میزبان: پلی فاژ (انجیلی، بلوط، افرا، ممرز و غیره)   نوع خسارت: برگ‌خوار؛ از تمام قسمت‌های برگ تغذیه می‌کند و فقط رگبرگ‌ها باقی می‌ماند. مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: استان مازندران ـ ساری (جنگل‌های زرین آباد و دشت ناز و پارک شهید زارع) 7- پروانه تخم انگشتری    (Lasiocompidae,  Lep) Malacosoma  neustria                                                                                            میزبان: افرا، توسکا، زرشک، غان، ممرز، گیلاس جنگلی، زالزالک، ازگیل جنگلی، راش، سیب، گلابی، گوجه جنگلی، بلوط ، سپیدار. نوع خسارت: تغذیه از برگ‌ها مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: اکثر نقاط  شمال کشور در مناطق میان‌بند و بالابند با جمعیت کمابیش اندک.  8- پروانهٔ جوانه‌خوار بلوط           Tortrix viridana میزبان: درختان بلوط نوع خسارت: تغذیه ار جوانه‌های برگی مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: استان‌های مازندران و گلستان.    9- پروانهٔ جوانه‌خوار کاج        Rhyacionia buoliana میزبان:  کاج جنگلی (کاج سیلوستریس)           Pinus sylvestris نوع خسارت: تغذیه از جوانه‌های کاج که سبب جارویی و چنگالی شدن جوانه‌ها و بدشکلی و پیچیدگی در تنهٔ درختان آلوده می‌شود. مراحل خسارت‌زای آفت: لارو مناطق آلوده به آفت: استان‌های شمالی کشور  10- پروانه فری یا کرم خراط      Zeuzera  pyrina L.                     میزبان: افرا، شاه بلوط هندی، توسکا، زبان گنجشک، صنوبر، بلوط، نارون، گردو، سیب جنگلی، گلابی جنگلی، بیدمشک و غیره. نوع خسارت:  تغذیه لاروها از چوب شاخه و تنه درختان. مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: به صورت پراکنده در تمام مناطق جنگلی با اهمیت اقتصادی کم وجود دارد.  11- پروانه برگ‌خوار داغداغان        Lybithia celthis میزبان: درخت داغداغان      Celthis sp.                     نوع خسارت: تغذیه از برگ‌ها مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: مازندران (نوشهر، منطقهٔ کُجُور)  12- سوسک برگ‌خوار قهوه ای توسکا       Galerucell lineola میزبان: توسکای ییلاقی   Alnus subcordata نوع خسارت: تغذیه از پهنک برگ، پارانشیم‌های سطح بالایی و زیرین برگ. مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل و لاروهای آفت. مناطق آلوده به آفت: استان‌های گیلان و مازندران و گلستان.  13- سوسک برگ‌خوار آبی توسکا         Agelestica alni میزبان: توسکای ییلاقی   Alnus glotinosa نوع خسارت: تغذیه از پهنک برگ، پارانشیم‌های سطح بالایی و زیرین برگ. مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل و لاروهای آفت. مناطق آلوده به آفت: استان‌های گیلان و مازندران و گلستان.  14- سوسک برگ‌خوار نارون     Galerucell luteola میزبان: اُوجا، مَلَج، نارون‌های زینتی (چتری) نوع خسارت: برگ‌خوار (پارانشیم‌خوار) مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل، لارو. خسارت اصلی در مرحلهٔ لاروی ایجاد می‌شود مناطق آلوده به آفت: تمام نقاط اوجاخیز شمال کشور و نارون‌های چتری و آمریکایی مناطق شهری. چرخهٔ زندگی: زمستان را به حالت حشرهٔ کامل در لابه‌لای پوستک‌های درخت و یا زیر لاشبرگ‌ها سپری می‌کند. در اوایل بهار روی درخت میزبان می‌رود و با کمی تغذیه، شروع به تخم‌ریزی در پشت برگ می‌کند. لاروها از پارانشیم زیر و روی برگ تغذیه می‌کند و شفیره در زیر لاشبرگ و سایر پناهگاه‌ها تشکیل می‌شود. 3 تا 4 نسل در سال دارد.  15- سوسک برگ‌خوار ممرز (کَک لِوَر)         Altica viridula   میزبان: ممرز، لور، بلوط اوری نوع خسارت: تغذیه از پهنک برگ‌ها به صورت قلوه‌کن و پارانشیم برگ‌ها مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل از پهنک برگ‌ها و لاروهای آن از پارانشیم برگ می‌خورند مناطق آلوده به آفت: مناطق میان‌بند و بالابند در شمال کشور و جنگل‌های ارسباران و استان‌های سمنان و قزوین و زنجان.  16- سوسک برگ‌خوار صنوبر و بید    Melasoma populi میزبان: صنوبر، تبریزی، بید نوع خسارت: برگ‌خوار مراحل خسارت‌زای آفت: لارو و حشرات کامل، هر دو ازبرگ‌ تغذیه می‌کنند. مناطق آلوده به آفت: بیشتر در مناطق میان‌بند و بالابند روی درختان میزبان فعالیت دارند.    17- سرخرطومی جهندهٔ راش        Rhynchaenus fagi     میزبان: درختان راش     Fagus orientalis نوع خسارت: تغذیه از پارانشیم بین دو روپوست بالایی و پایینی برگ به صورت مینوز خسارت می‌زند. مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل از پهنک برگ و لاروها به صورت مینوز در حاشیهٔ برگ‌ها مناطق آلوده به آفت: در اکثر راشستان‌های شمال کشور  18- سرخرطومی سیگاری بلوط     Attelabus nitens میزبان: بلوط، شاه بلوط، توسکا، افرا، بید نوع خسارت: پیچیدگی و لوله شدن برگ‌ها، خوردگی برگ‌ها مراحل خسارت‌زای آفت: حشره کامل و لارو مناطق آلوده به آفت: استان‌های شمالی کشور، جنگل‌های ارسباران  19- سوسک پوست‌خوار نارون ملج     Scolytus scolytus      میزبان: مَلَج و سایر درختان تیرهٔ نارون (Ulmaceae) نظیر جنس نارون Ulmus sp. نوع خسارت: تغذیه از کامبیوم بین پوست و چوب، ناقل بیماری قارچی.      مراحل خسارت‌زای آفت: لارو و حشرهٔ کامل. مناطق آلوده به آفت: در تمام مناطق ملج‌خیز شمال کشور. این آفت بیشتر به درختان ضعیف حمله میکند و ناقل قارچ بیماری‌زای Ophiostoma ulmi  است. مهم‌ترین روش کنترل، تقویت درختان است.  20- سوسک چوب‌خوار بلوط        Platypus cylindrus میزبان: بلوط، شاه بلوط، ممرز، راش، زبان گنجشک، صنوبر، نارون نوع خسارت: فعالیت و تغذیه از داخل چوب مراحل خسارت‌زای آفت: لارو و حشره کامل در داخل چوب مناطق آلوده به آفت: جنگل‌های تالش، لیره‌سر تنکابن، سایر مناطق شمال ایران    21- کرم سفید ریشه  Melolontha melolontha   M. kratzi- persica,     میزبان: پلی فاژ نوع خسارت: برگ‌خوار، ریشه خوار مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل از برگ و لاروها از ریشه گیاه می‌خورند. مناطق آلوده به آفت: در تمام مناطق جنگلی با تراکم متوسط تا کم وجود دارد ولی در بعضی از سال‌ها ممکن است بر اثر مساعد بودن شرایط اقلیمی، تراکم آنها بالا رود و منجر به ایجاد خسارت گردد.  22- شپشک پنبه‌ای (سفید) راش       Cryptococcus fagi میزبان:  درختان راش         Fagus orientalis نوع خسارت: تغذیه از شیرهٔ پوست تنه و سرشاخه‌ها مراحل خسارت‌زای آفت: پوره‌ها و افراد بالغ هر دو از شیرهٔ تنه گیاه تغذیه می‌کنند. مناطق آلوده به آفت:  اکثر راشستان‌های شمال کشور.   23- شپشک سپردار کاج نوئل   Nuculaspis abietis میزبان: درختان نوئل، نراد، سدر نوع خسارت: تغذیه از شیرهٔ برگ‌ها و سرشاخه‌ها، زردی و پژمردگی و ریزش سوزن‌ها مراحل خسارت‌زای آفت: پوره و حشرهٔ کامل مناطق آلوده به آفت: کلاردشت  24- کنهٔ تار عنکبوتی کاج نوئل   Oligonychus ununguis میزبان: درختان نوئل، نراد، سدر نوع خسارت: پارگی بافت‌ها و تغذیه از شیرهٔ برگ‌ها و ایجاد حالت زنگ مانند همراه با تارهای عنکبوتی ریز روی اندام‌های آلوده. مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها و افراد بالغ. مناطق آلوده به آفت: کلاردشت  25- شته راش      Phyllaphis fagi میزبان: درخت راش     Fagus orientalis نوع خسارت: تغذیه از شیره برگ و شاخه‌های جوان مراحل خسارت‌زای آفت: پوره و حشرهٔ کامل مناطق آلوده به آفت: اکثر راشستان‌های شمال با درجات و شدت آلودگی متفاوت  26- شتهٔ گال‌زای نارون     Tetraneura ulmi  میزبان: درختان نارون و به ویژه اُوجا نوع خسارت: ایجاد گال روی برگ‌ها و دگرشکلی آنها. مراحل خسارت‌زای آفت: پوره مناطق آلوده به آفت: در اکثر مناطقی که درخت میزبان با اهمیت اقتصادی کم تا متوسط وجود دارد.  27- زنبور برگ‌خوار آزاد       Caliroa sp.       میزبان: درختان آزاد و بلوط نوع خسارت: لاروها از پارانشیم سطوح بالایی  و پایینی برگ‌ها تغذیه می‌کنند. مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: جنگل‌های پایین‌بند منطقهٔ رامسر و نوشهر  28- زنبور گال‌زای اکالیپتوس     Leptocybe invasa      میزبان: درختان و نهال‌های اکالیپتوس نوع خسارت: ایجاد گال روی دمبرگ و برگ و سرشاخه‌های جوان و دگرشکلی آنها مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: حوزه ادارات کل منابع طبیعی ساری و گلستان  29- زنبور گالزای نسترن       Rhodites rosae میزبان: نسترن جنگلی نوع خسارت: ایجاد گال روی نهنج و دگرشکلی آن، تشکیل نشدن گل و کاهش تولید بذر. مراحل خسارت‌زای آفت: لارو مناطق آلوده به آفت: در مناطق میان‌بند و مراتع مشجر در اکثر مناطق شمال کشور  30- زنبور برنده برگ رز      Megachile sp. میزبان: شیردار، رز، ارغوان نوع خسارت: خوردگی بخشی از برگ‌ها مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها مناطق آلوده به آفت: به صورت پراکنده در بعضی از مناطق شمال کشور  31- ملخ بال کوتاه البرز   polysarcus  elbursianus  میزبان: پلی فاژ، اکثر گونه‌های علوفه‌ای و بوته‌ای و درختچه‌های مرتعی نوع خسارت: تغذیه از برگ و سرشاخه‌های سبز مراحل خسارت‌زای آفت: پوره‌ و حشرهٔ کامل مناطق آلوده به آفت: گیلان و مازندران (اِشْکِوَر، رودبار، دماوند)  32- ملخ گوراسبی  Uvarovistia zebra UV. (Tettigonidae, Ort) میزبان: پلی فاژ، اکثر گونه‌های علوفه‌ای و بوته‌ای و درختچه‌های مرتعی نوع خسارت: تغذیه از برگ و سرشاخه های سبز مراحل خسارت‌زای آفت: پوره‌ و حشرهٔ کامل مناطق آلوده به آفت: گیلان و مازندران (اِشْکِوَر، رودبار، دماوند)  33- ملخ بی بال برگ‌خوار شمشاد   Isoimon riabovi  میزبان: پلی فاژ، اکثر گونه‌های علوفه‌ای و بوته‌ای و درختچه‌های مرتعی نوع خسارت: تغذیه از برگ‌ها و اندام های سبز گیاه مراحل خسارت‌زای آفت: پوره و حشرهٔ کامل  مناطق آلوده به آفت: پارک بنفشهٔ نمک آبرود   برگرفته و ویرایش شده از: آهنگران، یزدانفر، 1391، معرفی بعضی از آفات و بیماری‌های مهم جنگل‌های شمال کشور، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران ـ نوشهر، نشریهٔ داخلی.